Sosyal kaygı veya sosyal fobi olarak da bilinen durumun en belirgin özelliği, sosyal ortamlarda veya performans gerektiren durumlarda yaşanan yoğun ve tekrarlayan bir endişedir.
Sosyal kaygıya sahip bireyler, utanç verici bir şey yapmaktan veya başkaları tarafından yargılanmaktan aşırı derecede korkarlar. Korkulan sosyal duruma maruz kalmak, bazen panik atak geçirme noktasına kadar varan, ani ve yoğun bir kaygı düzeyine yol açar. Yaşanan bu psikolojik sıkıntı kaçınma davranışlarına yol açabilir. Günlük işlevsellik ve kişilerarası ilişkiler önemli ölçüde bozulabilir.
Sosyal fobiniz olabilir mi?
Aşağıdaki ifadelerin birçoğu sizi tanımlıyorsa, sosyal kaygı ya da sosyal anksiyete belirtileri yaşıyor olabilirsiniz.
- Sosyal ortamlarda kendimi genellikle çok güvensiz, endişeli veya rahatsız hissediyorum.
- Sosyal olarak beceriksiz görüneceğimden korkuyorum.
- Yanlış veya uygunsuz bir şey söyleyeceğimden veya yapacağımdan endişe duyarım.
- Bir konuşma başlatmak veya konuşan diğer insanlara yaklaşmak benim için çok zordur.
- Diğer insanlar dikkatlerini bana yönlendirdiğinde endişeleniyorum.
- Biriyle konuşurken benim hakkımda ne düşündüğünü merak ederim ve dikkatim dağılır.
- Sosyal ortamlarda fiziksel görünümüm konusunda aşırı endişelenirim.
- Olumsuz değerlendirilme korkusuyla yabancılarla konuşmaktan, flört etmekten, iş toplantılarından veya topluluk önünde konuşmaktan kaçınırım.
- Halka açık yerlerde yemek yemekten, içmekten, okumaktan veya telefon kullanmaktan veya halka açık tuvaletleri kullanmaktan kaçınıyorum.
- İnsanların kızardığımı, terlediğimi, titrediğimi veya diğer kaygı belirtilerimi fark etmesinden çok korkuyorum.
Sosyal Fobi Rehberi
Sosyal Fobi Tedavisi
1. Psikoterapi
Psikoterapi, sosyal fobi tedavisinde en etkili yöntemlerden biridir. Özellikle Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), sosyal kaygıyı sürdüren düşünce ve davranışların ele alınmasında sıkça kullanılır. Sıklıkla kullanılan diğer psikoetarpi yöntemleri:
2. İlaç Tedavisi
Bazı durumlarda psikiyatrist tarafından ilaç tedavisi önerilebilir. Özellikle belirtilerin yoğun olduğu, günlük yaşamı ciddi şekilde etkilediği veya eşlik eden depresyon gibi başka sorunların bulunduğu durumlarda ilaçlar faydalı olabilir.
3. Grup Terapisi
Grup terapisi, benzer zorluklar yaşayan kişilerle güvenli bir ortamda bir araya gelme fırsatı sunar. Katılımcılar hem yalnız olmadıklarını görür hem de sosyal ortamlarda pratik yapma imkânı bulurlar.
Ne Zaman Destek Almalısınız?
• Sosyal ortamlarda yoğun kaygı yaşıyorsanız,
• Başkalarının sizi yargılayacağından veya eleştireceğinden sürekli endişe ediyorsanız,
• Sosyal etkinliklerden, toplantılardan veya yeni insanlarla tanışmaktan kaçınıyorsanız,
• Sunum yapmak, söz almak veya dikkat çekmek sizin için aşırı zorlayıcı hale geldiyse,
• Sosyal kaygılarınız iş, okul veya özel yaşamınızı olumsuz etkiliyorsa,
• Kaygılarınız nedeniyle kendinizi yalnızlaştırmaya başladıysanız,
• Sorunun zamanla kendiliğinden geçmediğini fark ediyorsanız,
Sosyal Fobinin Fiziksel Belirtileri
- Çarpıntı
- Terleme
- Titreme
- Kızarma
- Ses titremesi
- Nefes darlığı
Sosyal Fobide Yaygın Düşünceler
- “Rezil olacağım.”
- “Beni yargılıyorlar.”
- “Aptal görüneceğim.”
- “Heyecanlandığım belli olacak.”
